Descripción
Represión e depuración do maxisterio na provincia de Pontevedra (1936-1942)
Resumo do libro
Esta obra ofrece unha análise exhaustiva do proceso de depuración que sufriu o maxisterio pontevedrés durante a Guerra Civil e a posguerra. Os autores examinan como o franquismo eliminou o modelo educativo republicano, castigando con especial dureza aos docentes máis comprometidos coas reformas socioeducativas. A través do estudo de preto de 1.800 expedientes, o libro reconstrúe a nómina de mestres sancionados, represaliados e asasinados, contribuíndo á recuperación da memoria histórica do colectivo. Unha investigación rigorosa e documentada que non só describe as sancións impostas, senón que tamén analiza as causas e consecuencias deste proceso represivo.
De que trata?
O libro aborda a represión exercida sobre o maxisterio na provincia de Pontevedra entre 1936 e 1942, centrándose na depuración que afectou á práctica totalidade do profesorado de ensino primario. A investigación desglosa as diferentes fases do proceso depurativo, desde a identificación dos docentes afíns á República ata a imposición de sancións que ían desde a suspensión temporal ata o fusilamento. Os autores contrastan dous modelos educativos antagónicos: a escola republicana, baseada na innovación e na reforma social, fronte á escola franquista, que impuña unha ideoloxía nacionalcatólica. O traballo documenta de forma pormenorizada as sancións impostas a cada mestre, incluíndo un anexo final con case 1.800 nomes, e recolle o testemuño dos trinta docentes que foron asasinados. Máis alá dos datos cuantitativos, a obra explora o "exilio interior" ao que se viron obrigados moitos profesionais, un silencio forzado que beneficiou ao réxime franquista.
Temas principais
- Depuración e represión do maxisterio durante o franquismo
- Conflicto entre o modelo educativo republicano e o nacionalcatólico
- Análise cuantitativa e cualitativa de expedientes de depuración (1.800 casos)
- Consecuencias sociais e persoais da represión: exilio interior, sancións e asasinatos
- Recuperación da memoria histórica do profesorado pontevedrés
Para quen está recomendado?
Este libro está dirixido a historiadores, investigadores e estudantes de Historia Contemporánea, especialmente interesados na represión franquista e na historia da educación en España. Tamén resulta de interese para docentes e persoal vinculado ao ámbito educativo que queira comprender as consecuencias da politización do ensino. Así mesmo, recomendado para lectores preocupados pola memoria histórica e por aqueles que buscan unha investigación rigorosa e documentada sobre un período traumático da historia de Galicia.
Que achega este libro
- Unha base de datos exhaustiva con case 1.800 mestres depurados na provincia de Pontevedra, incluíndo sancións detalladas.
- Unha análise comparativa dos sistemas educativos republicano e franquista, clave para entender a represión.
- Documentación inédita sobre os trinta docentes asasinados e as circunstancias da súa morte.
- Unha contribución sólida á memoria histórica do maxisterio galego, dando nome e lugar a quen foi silenciado.
- Un estudo metodolóxico que desglosa as fases do proceso depurativo e evita confusións habituais.
Ficha técnica
- Autor: Porto Ucha, Anxo Serafín; Vázquez Ramil, Raquel
- Editorial: Andavira Editora
- Idioma: Galego
- Tema: Historia: acontecementos e temas específicos
- Colección: Sen colección
- Encuadernación: Bolsillo
- Data de edición: agosto de 2021
- Número de páxinas: 704
- Peso: 400 g
Valoración editorial
Esta obra supón unha contribución fundamental para a comprensión da represión franquista no ámbito educativo galego. A súa principal fortaleza reside no rigor documental e na amplitude da mostra analizada, que abarca case a totalidade do maxisterio pontevedrés. O libro non só ofrece datos cuantitativos, senón que contextualiza as causas ideolóxicas e políticas da depuración, o que permite ao lector entender a complexidade do proceso. Aínda que o seu enfoque é moi específico (unha provincia e un colectivo profesional), a metodoloxía empregada e as conclusións extraídas resultan de interese para calquera investigador da represión franquista. Recomendado para quen busque un traballo exhaustivo e ben documentado, afastado de xeneralizacións.